Verslag ProZ.com-conferentie 2013

New demands on the translation industry

 

Op 8 en 9 juni vond in Porto de 2013 ProZ.com International Conference plaats. ProZ.com is een website waar vertalers en potentiële klanten met elkaar in contact kunnen komen, maar er gebeurt veel meer dan dat. De website beschikt ook over een forum voor algemene vragen of hulp bij terminologieproblemen, een “Blue Board” waar vertalers punten kunnen geven aan klanten en nog veel meer. Sommige diensten zijn gratis na registratie, andere betalend. Daarnaast organiseren een of meerdere leden van Proz.com ook elk jaar een internationale conferentie, waarop altijd wordt geprobeerd om een mooi evenwicht te vinden tussen informatieve sessies, netwerkmomenten en pure ontspanning (de zogeheten Powwows). Voor mij was het de zesde ProZ.com-conferentie die ik bijwoonde en ik deel graag met jullie enkele ideeën uit de sessies die ik heb bijgewoond.

 

Minding your own (translation) business – Nigel Saych

 

Nigel is een naar Nederland uitgeweken Brit die zijn eigen vertaalbureau heeft, maar nog altijd het liefst zelf vertaalt. Daarom probeert hij de administratieve kant van het uitbesteden zo veel mogelijk te automatiseren. Tijdens het eerste uur van zijn sessie confronteert hij de aanwezige freelancers onder meer met het feit dat de meesten onder ons wel mee zijn met nieuwe technologieën, hoewel we onze eigen manier van werken en omgaan met administratie zelden in twijfel trekken. Dat moet anders omdat volgens hem vertalers in de toekomst een kleinere rol zullen gaan spelen door de opmars van grote LSP’s (Language Service Providers). Zijn oplossing: we moeten bereid zijn om onze manier van werken te veranderen door meer te gaan samenwerken, door krachten, vaardigheden en kennis te gaan bundelen, bijvoorbeeld op het vlak van taal of op het vlak van onze specialisaties. In het tweede uur van de sessie gaat Nigel dieper in op de software die hij in-house heeft ontwikkeld om zo vlot mogelijk te kunnen samenwerken met freelancers en eindklanten. Een samenwerking die vrij uniek is in onze branche (werken aan uurtarief, geen minimumtarieven, klanten die zelf hun werk uploaden en volgen, enz.).

 

The Cyborg invasion and the Springsteen response – Henry Jansen

 

Een Canadese Nederlander die naast vertaler ook literair theoreticus, filosoof en theoloog is, Henry wekt alleen al met zijn cv heel wat interesse. Hij houdt een boeiend betoog over de “dreiging” van Machine Translation (MT) en waarom we als vertalers nog niet hoeven te wanhopen. Het is voorlopig nog erg moeilijk om creativiteit en verbeelding te vatten in logaritmes, en het is net die creativiteit en verbeelding die we als vertalers steeds opnieuw gebruiken om de conceptuele ruimte van een taal te begrijpen en om te zetten. De spreker heeft het ook nog over “truthfulness” en “sympathy” als menselijke elementen in het vertaalproces waardoor we in staat zijn om inzichten te verwerven en de wereld te begrijpen. En wanneer het ons toch ooit lukt om een computer hiermee uit te rusten, mogen we daar gerust trots op zijn.

 

Translating technical manuals: telling people how to press a button – João Roque Dias

 

In sommige sessies wordt hard gewerkt, zo ook in die van João Roque Dias. Op enkele minuten tijd en zonder hulpmiddelen een reeks technische termen en uitdrukkingen vertalen die op het eerste gezicht voor de hand liggen, maar achteraf toch kopbrekers blijken te zijn. Of een reeks vragen over een schematisch afgebeelde machine oplossen (het bleek een compressor te zijn). Het was op sommige momenten een les in nederigheid, ook voor iemand met vijf jaar ervaring in technische vertalingen zoals ik. João gaat dieper in op waarom technische handleidingen belangrijk zijn (ook al beseft de producent dat niet altijd) en waarom dit nog steeds een interessant werkveld is voor vertalers, op voorwaarde dat je met enige kennis van zaken aan de slag gaat. Het is bijvoorbeeld geen overbodige luxe om een technische tekening te kunnen lezen of te weten hoe een motor of compressor in elkaar zit.

 

Tips for scientific, medical and technical translation – Gary Smith

 

De sessie van Gary was eigenlijk een korte les Latijn en Grieks voor medische vertalingen. Zijn boodschap was dat we geen angst hoefden te hebben voor al die moeilijke, lange woorden of de zeer specifieke manier waarop dokters een verslag schrijven. We maakten kennis met enkele vaak gebruikte afkortingen en kregen een heleboel interessante links en tips om op zoek te gaan naar de juiste vertaling of het verschil tussen brachycephaly en brachiocephalic.

 

Exploring the freelance advantage: how to stay competitive in the new professional landscape – Marta Stelmaszak

 

Waarom vertaal ik? Op deze en andere introspectieve vragen probeerden we tijdens de workshop van Marta een antwoord te geven. Marta Stelmaszak is een echte motivational speaker die niet probeert om je manier van werken te veranderen, maar je manier van denken. Ze start met een citaat van Simon Sinek: “It’s not what we do, but why we do it”. Meer daarover op http://www.startwithwhy.com. Marta heeft het onder meer over strategische partnerschappen, de “Blue Ocean Strategy” en de grens tussen je zaak en jezelf (die er volgens haar het liefst van al niet is). Ze moedigt ons aan om onze manier van werken te vergelijken met die van anderen om zo het verschil te kunnen maken. Ze laat ons nadenken over de ideale klant (wie is hij, waar woont hij, wat zijn z’n hobby’s, enz.) en waar we die kunnen vinden. Het klinkt misschien allemaal wat warrig en niet alles was even toepasbaar voor iedereen, maar ze slaagde er wel in om ons te laten reflecteren over ons werk, hoe we omgaan met klanten en hoe we ons profileren tegenover andere vertalers. Voor meer informatie: http://wantwords.co.uk/school.

 

Tips & tricks to be competitive, find and keep clients – Xosé Castro

 

Conferenties zijn ook erg handig om tips op te doen om sneller en efficiënter te kunnen werken. In de sessie van Xosé maken we kennis met programma’s als AutoHotKey, SearchEverything, TabCloud, FocusBooster, enz. Hij laat ons zien wat tekens als | doen in Google of wat de gevolgen zijn wanneer je “do a barrel roll” zoekt (probeer maar eens uit). Hij raadt ook iedereen aan om een aparte browser te gebruiken voor afleidende sites als Facebook e.d., zodat je telkens helemaal opnieuw moet inloggen (dat zou moeten afschrikken). Tot slot nog een interessante quote: “You’d better be a motivated mediocre, than a downhearted genius”. Ik had het niet beter kunnen zeggen.

 

Trendspotting – round table – Attila Piróth

 

Voor mijn laatste sessie woonde ik een rondetafelgesprek bij over de trends in onze sector. Het startpunt was de verslechterde situatie van de gerechtstolken in het Verenigd Koninkrijk (http://www.bbc.co.uk/news/uk-22030779), maar de discussie wordt uiteindelijk opengetrokken naar de problemen en hiaten in de vertaalopleidingen, de valkuilen in NDA’s (en de vraag of het de taak is van de universiteit om hierop te wijzen), het spook van de Machine Translation en de groeiende overheersing van grote LSP’s zoals LionBridge, TransPerfect, SDL, enz. Gelukkig is er ook nog goed nieuws. We ontdekken dat er enkele taaldocenten aanwezig zijn in de zaal om te kijken wat er leeft op het terrein en omgekeerd leren we dat in Frankrijk vertalers regelmatig gaan spreken in taalopleidingen. Ook vertelt een van de collega’s over het samenwerkingsverband dat ze heeft opgestart en dat te vergelijken is met een groepspraktijk van huisartsen. Er is één gemeenschappelijke rekening en facturatie, maar alle medewerkers hebben wel nog hun eigen klanten en blijven freelancer (blijkbaar heet dat bij ons een maatschap). Er wordt ook verwacht dat vertalers dankzij Machine Translation meer werk zullen krijgen als post-editor, maar dat er wel minder aandacht zal gaan naar kwaliteit.

 

Tot slot

Tijdens elke conferentie is er wel een “trending topic” en de twee begrippen die ik dit jaar in Porto regelmatig heb gehoord, zijn samenwerking en Machine Translation.

Samenwerking tussen vertalers moet worden gezien als een oplossing om sterker te staan tegen de grote spelers en hun dalende tarieven, maar ook als een manier om meer diensten, talen en kwaliteit aan te bieden aan onze klanten, zonder ze daarbij te hoeven doorsturen of afwijzen.

Dat Machine Translation er is en niet meer weggaat, daar is iedereen het intussen over eens. Veel collega’s en sprekers proberen methoden te vinden om hiermee om te gaan. Specialiseren in teksten waarmee de intrinsiek oncreatieve computer geen weg weet, is een van de mogelijkheden, maar voor heel wat vertalers zal er niets anders opzitten dan in de toekomst ook post-editing aan te bieden.

Afsluiten doe ik met deze quote van Rose Newell: “We should use technology to assist us. We should not allow technology to assist others in using us.”

 

Tot volgend jaar in Monaco!

Tom

Reageren