Taalkwesties: verstaan of begrijpen

Sommige mensen beweren ten onrechte dat ‘verstaan’ alleen maar ‘duidelijk horen’ betekent en niet gebruikt mag worden in de betekenis ‘begrijpen’. Dat klopt echter niet. ‘Verstaan’ omvat ook de betekenis ‘begrijpen’ en is er dus een hyperoniem van. Je kunt zowel “Ik begrijp geen Spaans” als “Ik versta geen Spaans” zeggen, en zowel “Verstaan?!” als “Begrepen?!” (of “Gesnopen?!”), maar alleen “Ik versta je niet, want de muziek staat te hard”.

In gevallen waar het allebei mag, zullen Vlamingen spontaan wat vaker voor ‘verstaan’ kiezen, en Nederlanders voor het specifiekere ‘begrijpen’, maar daarom is het hyperoniem niet slechter of fouter dan het hyponiem. Net zoals je je broek in de kleerkast of in de kast kunt hangen. Het hangt er maar van af hoe precies je wilt zijn.

Betekenis 3 in Dikke Van Dale (zonder regionaal label):
(mbt. wat gezegd wordt) begrijpen omdat men de taal kent

• hij sprak een taal die ik niet verstond

• ik kon hem niet verstaan

• je verstaat toch Hollands?
wat ik zeg is toch duidelijk genoeg?

• te verstaan geven
duidelijk maken
synoniem: te kennen geven

Betekenis 5 in Dikke Van Dale (zonder regionaal label):
de zin of de bedoeling van iets vatten
synoniem: begrijpen

• als ik u wel versta, wilt u …

• die kunstjes laat je voortaan maar, verstaan?

• versta je dat?
heb je dat begrepen?

• doen verstaan
aan het verstand brengen

• laten verstaan
in bedekte termen te kennen geven

• iemands woorden verkeerd verstaan

• rede verstaan
gehoor geven, daarnaar luisteren

• zijn tijd verstaan
met de omstandigheden rekening weten te houden

• wel verstaan
– goed begrepen
– te weten

• zij verstaan elkaar niet
kunnen niet goed met elkaar overweg

• zij verstaan elkaar als twee dieven op een kermis

 

DIT ARTIKEL VORMT EEN TOELICHTING BIJ HET LEMMA ‘VERSTAAN’ IN ONZE TAALDATABANK, WAAR WE BEKNOPT WILLEN ZIJN EN UIT PLAATSGEBREK NIET ALTIJD ONS HELE EI KWIJT KUNNEN.

Reageren